આમ આદમી પાર્ટી માત્ર ગુજરાતમાં જ નહીં પણ આખા દેશમાં જે રીતે કામ કરે છે એ જોઈએ તો ભારતીય જનતા પાર્ટીની ‘બી’ ટીમ તરીકે યોજનાના એક ભાગ રૂપે કાર્યરત બનેલ છે એમ કહેવું જરાય અનુચિત નથી. અન્ના હજારેના આંદોલન પાછળ રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ અને ભારતીય જનતા પાર્ટીનો હાથ હતો એવી ચર્ચાઓ પણ વખતોવખત બહાર આવતી રહી છે.
પ્રશાંત ભૂષણે એક ઇન્ટરવ્યૂમાં આ આંદોલન અંગે પોતાનો પસ્તાવો વ્યક્ત કર્યો હતો અને કહ્યું હતું:
‘પાછળથી વિચારતા મને બે વાતોનો પસ્તાવો છે. એક એ કે હું એ જોવામાં નિષ્ફળ ગયો કે, આ આંદોલન મોટા ભાગે ભાજપ અને આરએસએસ દ્વારા તેમના પોતાના રાજકીય હેતુથી - કૉંગ્રેસ સરકારને નીચે લાવવા અને પોતે સત્તામાં આવવા માટે - સપોર્ટ અને પ્રોપ કરવામાં આવ્યું હતું, (એટલે કે ભાજપ અને આરએસએસ આ આંદોલનને ઊભું કરવા અને આગળ કરવા માટે જવાબદાર હતી) આજે મને આરએસએસ-ભાજપની ભૂમિકા અંગે કોઈ શંકા નથી. અન્ના હજારે તેનાથી કદાચ અજાણ હશે પરંતુ અરવિંદ કેજરીવાલને તેની જાણ હતી.’
ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬માં જ્યારે કેજરીવાલને દોષમુક્ત ગણતો દિલ્હીના આબકારી નીતિ અંગેના કેસમાં ચુકાદો આવ્યો ત્યારે અન્ના હજારેએ કહ્યું હતું કે, ‘જ્યારે અદાલતે નિર્ણય આપી દીધો છે કે અરવિંદ કેજરીવાલ દોષી નથી તો તેને સ્વીકારવો જ જોઈએ. આપણો દેશ ન્યાયવ્યવસ્થાની મજબૂતીને કારણે સરળતાથી ચાલે છે અને અદાલત વગર અરાજકતા ફેલાઈ જશે.’ તેઓએ કેજરીવાલને સલાહ આપી હતી કે, ‘તેઓ હવે પાર્ટી કે વ્યક્તિગત લાભ માટે નહીં, પરંતુ સમાજ અને દેશ માટે કામ કરે.’
તાજેતરમાં રાઘવ ચઢ્ઢાએ રાજ્યસભાના સભ્ય તરીકે રાજીનામું આપ્યું, આમ આદમી પાર્ટીમાં અસ્થિરતા ઊભી થઈ તેની સાથોસાથ એપ્રિલ, ૨૦૨૬માં રાઘવ ચઢ્ઢા સહિત આમ આદમી પાર્ટીના ૭ રાજ્યસભાના સાંસદો પાર્ટી છોડીને ભાજપમાં જોડાયા તે સામે અન્ના હજારેનું એમ કહેવું હતું કે, ‘લોકતંત્રમાં ક્યાં જવું અને ક્યાં રહેવું તે વ્યક્તિગત પસંદગી છે. જો પાર્ટી સાચા રસ્તે ચાલતી હોત તો આ નોબત ન આવત. કેજરીવાલની આગેવાનીમાં કંઈક તો ખામી હશે જેના કારણે લોકો અલગ પડી રહ્યા છે.’ તેમણે સ્વાર્થ (પોતાના લાભ)ને કારણે લોકો સમાજ અને દેશને ભૂલી જાય છે તેવી વાત પણ કરી. આ ઉપરાંત, ૨૦૨૫ની દિલ્હી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં AAPની હાર પર પણ અન્ના હજારેએ કેજરીવાલની ટીકા કરી હતી કે તેઓ શરાબ નીતિ અને પૈસાની તાકાતમાં ફસાઈ ગયા અને મારી સલાહ ન માની.
આમ આદમી પાર્ટીના કુલ ૧૦માંથી ૭ રાજ્યસભા સાંસદો ભારતીય જનતા પાર્ટીમાં જોડાઈ ગયા છે. આમાં રાઘવ ચઢ્ઢા, સંદીપ પાઠક, અશોક મિત્તલ, સ્વાતિ માલીવાલ, હરભજનસિંહ, રાજેન્દ્ર ગુપ્તા અને વિક્રમ સાહની સામેલ છે. આમ થવાને કારણે રાજ્યસભાના આમ આદમી પાર્ટીની તાકાત માત્ર ત્રણ સાંસદો પર આવી ગઈ.
ભાજપને શું ફાયદો થશે?
રાજ્યસભામાં સંખ્યાબળમાં વધારો: ભાજપ અને એનડીએની તાકાતમાં વધારો થયો છે (રાજ્યસભામાં ભાજપની સંખ્યા ૧૧૩ અને એનડીએની ૧૪૮ સુધી પહોંચી શકે છે). આનાથી બિલ પાસ કરવા, ચર્ચા અને વિરોધ પક્ષને નબળો પાડવામાં સરળતા થશે.
પંજાબમાં મજબૂતી: આમાંથી ૬ સાંસદો પંજાબ સાથે જોડાયેલા છે. ૨૦૨૭ની પંજાબ વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલાં ભાજપને સ્થાનિક નેતાઓ, સંગઠન અને તેમના પ્રભાવનો લાભ મળશે. આ લોકો પંજાબમાં ભાજપના વિસ્તારમાં મદદ કરી શકે છે.
પાર્ટીની છાપ અને મોરલ: AAP જેવી પાર્ટીમાં આટલી મોટી ફાટ થવાથી વિરોધ પક્ષોની છાપ નબળી પડે છે. ભાજપને ‘ઓપરેશન લોટસ’ની સફળતા તરીકે પ્રસ્તુત કરવાની તક મળે છે.
રાજકીય સંદેશ: આનાથી અન્ય વિરોધી પાર્ટીઓમાં અસંતોષ વધી શકે છે અને ભાજપ તરફ વળવાનું વલણ વધી શકે છે.
AAP પર શું અસર પડશે?
સંગઠનાત્મક નુકસાન: પાર્ટીમાં આંતરિક અસ્થિરતા અને અસંતોષ વધશે. નેતૃત્વ (ખાસ કરીને અરવિંદ કેજરીવાલ) પર પ્રશ્નો ઉઠશે. ચઢ્ઢા જેવા મહત્વના નેતાઓના જતા રહેવાથી પાર્ટીની વ્યૂહરચના અને સંગઠન નબળું પડશે.
પંજાબમાં મોટો ઝટકો: AAP પંજાબમાં સત્તામાં છે, પરંતુ ૨૦૨૭ની ચૂંટણી પહેલાં આ ફાટથી પાર્ટીની છાપ ખરાબ થશે. મતદારોમાં અવિશ્વાસ વધી શકે છે અને ભાજપને લાભ થઈ શકે છે.
રાષ્ટ્રીય છાપ: AAPને ‘સ્વચ્છ અને અલગ પાર્ટી’ તરીકે જોવામાં આવતી હતી, તે છાપને નુકસાન થશે. દિલ્હીમાં પહેલેથી હાર થઈ છે, તેના પછી આ ફાટ વધુ મુશ્કેલી વધારશે.
આંતરિક સંઘર્ષ: પાર્ટીમાં વધુ અસંતોષી નેતાઓ બહાર આવી શકે છે, જેનાથી વધુ નુકસાન થઈ શકે છે.
ટૂંકમાં આપની આ ફાટ ભાજપને રાજ્યસભા અને ખાસ કરીને પંજાબમાં તાકાત આપે છે, જ્યારે AAP માટે આ એક મોટો આંતરિક અને ચૂંટણીય ઝટકો છે. આની અસર ૨૦૨૭ની પંજાબ ચૂંટણી અને AAPના રાષ્ટ્રીય વિસ્તાર પર પડી શકે છે.
